3:42श्रीभगवानुवाच

Karma Yoga

कर्म योग

Sanskrit Shloka

इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः। मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः॥ 3:42॥

Padacheeda (Word-by-Word)

इन्द्रियाणि पराणि आहुः इन्द्रियेभ्यः परम् मनः, मनसः तु परा बुद्धिः यः बुद्धेः परतः तु सः।।

Anvaya (Construction)

इन्द्रियाणि (इंद्रियां) पराणि (श्रेष्ठ) आहुः (कहा गया है) इन्द्रियेभ्यः (इंद्रियों से) परम् (श्रेष्ठ) मनः (मन) मनसः (मन से) तु (निश्चय ही) परा (श्रेष्ठ) बुद्धिः (बुद्धि) तु (और) यः (जो) बुद्धेः (बुद्धि से) परतः (श्रेष्ठ) सः (वह)।

Meaning

Hindi

इंद्रियाँ स्थूल शरीर से परे—ऊपर, श्रेष्ठ, सूक्ष्म—हैं। इन इंद्रयों से परे मन है, मन से भी परे बुद्धि, और जो बुद्धि से भी परे है, वह है आत्मा।


English

The senses are subtle; subtler is the mind; even more subtle is the intellect, but the most subtle is that (soul). (3:42)